- Toon Hermans

Aantekeningen van een studentenavond

Welgeteld twee studenten waren aanwezig in de aula van Fontys om de bijeenkomst van de gemeenteraad over studentenstad Venlo bij te wonen. Ze waren, zo vertelden ze, de avond van tevoren uitgenodigd en gevraagd om een praatje te houden. Dat leek mij een goed idee, studenten op een avond over studenten, maar vanzelfsprekend was het voor de gemeente kennelijk niet. Ik zie ze voor me, de twee mensen van de organisatie, een dag voor de bijeenkomst bezig met de laatste voorbereidingen. Opeens dat heldere moment. ‘Is het geen leuk idee om ook studenten uit te nodigen?’ ‘Nu je het zegt, prima plan, doen we.’

Ook voor de studenten was het niet vanzelfsprekend om aanwezig te zijn op een avond over de toekomst van hun studentenstad. Behalve de twee studenten die de avond van tevoren waren uitgenodigd was er niet een. De aula werd gevuld door veertigers en vijftigers met een ambt in onderwijs of politiek. ‘Wat zijn er weinig raadsleden’, zei een van de jongere aanwezigen tegen me in de pauze. Ik telde er achttien en vond zijn constatering curieus.

De avond werd geopend door een VVD-raadslid dat op het laatste moment tot dagvoorzitter was gebombardeerd vanwege de afwezigheid van een collega. De man begon stamelend voor te lezen van de blaadjes met informatie over het doel van de bijeenkomst die voor aanvang bij iedereen op de stoel waren gelegd. Dat alle aanwezigen meelazen bleek op het moment dat het einde van de eerste pagina was bereikt en alle stencils harmonieus werden omgeslagen. Het was het soort meelezen dat ik vroeger deed tijdens een mis in de kerk, niet omdat de spreker zonder tekst op papier niet te volgen was maar om te weten hoelang het nog zou duren. Nadat hij de tweeënhalve pagina lange introductie woordelijk tot aan de laatste punt had voorgedragen sprak het VVD-raadslid de legendarische woorden: ‘Zo, nu heb ik denk ik wel genoeg gezegd.’

Het woord werd overgenomen door de beleidsadviseur van de gemeente, die vooral opviel omdat hij complete romandelen van A.F.Th. op één sheet had weten te wurmen. Toen hij doorkreeg dat de halve zaal glazig naar het projectiescherm zat te staren, zei hij: ‘Kijk daar maar niet naar.’  Wat volgde waren aardige verhalen van afgevaardigden van de Universiteit Maastricht, de Hogere Agrarische School in Den Bosch en nog een aantal onderwijsinstellingen over hun plannen in de stad. Na de pauze waren de studenten aan de beurt.

De twee vertelden over de nieuwe studentensociëteit aan de Koninginnesingel en gaven hun visie op studentenstad Venlo. Onderwijs en huisvesting in de binnenstad, dat was volgens hen de enige manier om tot een bruisende studentenstad te komen. Nadat ze hadden uitgelegd dat de soos alleen toegankelijk is voor hbo’ers en studenten van de universiteit omdat mbo’ers tot een volstrekt ander slag mens behoren, stak een van de raadsleden zijn vinger op. Hij had een dt-fout ontdekt in de powerpointpresentatie.

Toen snapte ik het. Waarom er niet meer studenten waren gekomen. En waarom de ambtenaar had gekozen voor onleesbare sheets.

De rijmende Toilet Guy is de Shakespeare van het Engelse uitgaansleven. Hij zorgt voor een lach. Het is opeens niet meer vervelend als je na iedere pint moet plassen.

Zoals vanavond, nu de geruchten over de overgang van Suárez sterker worden. Liverpool-fans op het forum Red and White Kop hunkeren naar nieuws over Suárez en zoeken dat op het Amsterdamse equivalent Ajax Netwerk. Amsterdamse supporters zijn ook nieuwsgierig en kijken op hun beurt op het forum over de voetbalclub uit de Beatles-stad. Daar zien ze dat de Liverpool-aanhangers berichten van het Ajax-forum door Google Translate gooien en gulzig opzuigen.

Daar is iets mee te doen, moeten ze hebben gedacht. Een van de posters besluit in ieder geval een fictief bericht in het Amsterdamse Suárez-topic te plaatsen over de interesse van concurrent Tottenham Hotspur. En jawel hoor, het wordt overgenomen in Liverpool. Fictie krijgt de overhand in de topic, met als huzarenstuk dit gephotoshopte krantenartikel: ‘Nieuwe kaper op de kust, Dinamo Kiev. Bieden Milevsky + 22 miljoen, 3000m² land, een MIG en 5 Fruittella’s’.

Helaas, daar trappen ze in Liverpool net niet in. Zoals Number7 op het Red and White Kop forum meldt: ‘This is hilarious, they are taking stuff from here and putting it on their forums, and we’re taking stuff from there and putting it here.’

Het is de transferbeleving anno 2011.

Een zesje voor de Venlolezing

Mark Verheijen hield eerder deze week de Venlolezing. De talentvolle politicus maakte daarin gehakt van de mentaliteit van veel Venlonaren. Er heerst een zesjescultuur waarin uitblinkers niet de waardering krijgen die ze verdienen, zo betoogde de wethouder. Die kreet is me uit het hart gegrepen. Juist daarom is het zonde dat Verheijen met zijn lezing ook niet hoger scoorde dan een zesje.

Ik moet eerlijk zeggen dat ik dat oordeel pas definitief velde toen ik het betoog thuis in alle rust teruglas. Dinsdagavond in de parterre van het stadhuis  verdrong de vlotte presentatie het gebrek aan inhoud naar de achtergrond. Dat is de kracht van Verheijen: hij is charismatisch en welbespraakt. Schalks maakte hij wat kwinkslagen over zijn geaardheid in combinatie met een bezoek aan de sauna en de zaal at uit zijn hand. Verheijen is de Pietje Bell onder de wethouders, niemand kan zo berekenend onnozel kijken.

In zijn betoog over de zesjescultuur in de stad kwam Verheijen niet verder dan een dikke verbale middelvinger naar iedereen die het stadsbestuur de afgelopen jaren te ambitieus heeft genoemd. De wethouder klopte zichzelf op de borst, alle criticasters werden weggezet als gemakzuchtig en fantasieloos. Zonder zijn theorie uit te werken of voorbeelden te noemen ging hij daarna verder naar het volgende punt in zijn betoog: het gebrek aan vrouwen op topposities. Verheijen deed de oproep die anderen eerder hebben gedaan: meer vrouwen in de top van bedrijven en clubs en in de politiek . Ook hier geen inbedding van het probleem, laat staan een oplossing. De spreker beperkte zich tot een opsomming van succesvolle Venlose vrouwen uit heden en verleden en een Verheijiaanse knipoog waarin hij zichzelf een tuinbroek aantrok.

De eerste twee Venlolezingen werden gehouden door Miel Theeuwen en Marcel Tabbers. Vooraf was al duidelijk dat er een groot verschil zou zijn tussen hun betogen en het verhaal van Verheijen. De wethouder was juist gevraagd omdat hij een andere stroming en andere denkbeelden vertegenwoordigt en de Venlolezing geen speeltje wil zijn van een kleine kliek gelijkgestemden. Het pompte mijn verwachtingen op, Verheijen had een onontgonnen terrein voor zich. Daarom is het teleurstellend om te moeten concluderen dat het grote verschil vooral zat in de inspiratie, die na de eerste twee lezingen jubelend opborrelde en deze week uitbleef. Dat het retorische talent van Theeuwen achterblijft bij dat van Verheijen en dat de schunnige bon mots in de eerdere lezingen ontbraken doet daar niets aan af.

Een zesje dus, die Venlolezing, waarin stads grootste politieke talent geen open deuren intrapte maar een zwierige sliding maakte door een al openstaande deur. Een door hem zelf zo verafschuwd zesje. Verheijen krijgt een herkansing. Aan het einde van zijn betoog gaf hij aan dat hij een eerste bijeenkomst wil organiseren die moet leiden tot meer vrouwen in de top. Die bijeenkomst wacht ik met interesse af. Het biedt de wethouder de gelegenheid om zijn cijfer op te krikken.

Het nattevoetentrauma van Limburg

Je kunt er niet omheen: 2010 was een rampjaar. Ik heb er zelf niet zo heel veel van meegekregen, moet ik bekennen. Ik was in New York, Barcelona en Amsterdam en meestal scheen de zon. Zolang je Haïti mijdt, zit je ook best veilig. En zeg nou zelf, dat is niet zo’n probleem. Haïti staat niet bekend om zijn dampende vrouwen en smaakvolle cuisine. De meeste mensen zijn er blij met alles wat ze in hun mond kunnen stoppen. Of datgene dampend of smaakvol is, dat is voor de gemiddelde Haïtiaan van secundair zo niet tertiair belang. Maar het was dus een rampjaar, dat 2010. In Haïti en nog wel een aantal andere landen.

Ik hoop van harte dat 2011 beter wordt, maar moet vooralsnog vaststellen dat we in ieder geval in onze eigen omgeving sinds de jaarwisseling op een behoorlijke portie onheil worden getrakteerd. De brand in Moerdijk verschafte de toch al populaire New Kids in een klap wereldfaam en de Maas roert zich in Limburg. Op het terrein van Chemie-Pack hadden ze een beetje hoogwater woensdag waarschijnlijk niet erg gevonden, maar hier ligt het gevoelig. De angst voor de grillen van de rivier is diep geworteld. Veel Limburgers hebben een nattevoetentrauma voor het leven. Brand, dat doet ons dan weer weinig. We worden hooguit nerveus van het ironische gegeven dat er bluswater nodig is om het vuur te doven. Toch weer dat ellendige water.

Het trauma is begrijpelijk. Veel mensen zijn hard getroffen door de overstromingen in 1993 en 1995 en zullen die herinneringen altijd met zich meedragen. Voor mij ligt dat anders. Ik was scholier en mijn school – het Marianum – was als een veilig fort op de berg. Ook mijn huis stond ruimschoots in watervrij gebied, dus het dagelijkse fietstochtje van huis naar school en terug leverde geen enkel probleem op. Voor sommige klasgenoten lag dat anders. Die moesten naar Baarlo, Belfeld en meer van dat soort totaal van de bewoonde wereld afgesloten dorpen. Aan het einde van de schooldag nam je afscheid, ik weet het nog heel goed, en het was afwachten of je elkaar de volgende dag weer zou zien. Het waren barre tochten voor pubers met Eastpaks. Maasbree zou zomaar een brug te ver kunnen zijn.

Nogmaals, voor mij lag dat anders. Als kind is het spannend als er iets gebeurt in je stad. Een deel van het centrum was nog goed bereikbaar, kan ik me herinneren, maar door de straatjes direct aan de Maas kon je je alleen in een bootje verplaatsen. In Q4 lagen op dat moment nog meer seksshops dan kunstgalerieën en het idee dat mensen hun waterscooter uit de schuur moesten halen om een nieuwe vibrator aan te schaffen vond ik toentertijd grappig. Ik zag ze ook door de wijk drijven, die vaste klanten, op gehaast gevulde opblaaspoppen bij gebrek aan roeiboten. Romantisch is niet het goede woord, maar ik had als jongen een vrolijke voorstelling van zaken als het om hoogwater ging.

Dat kan de komende dagen veranderen als de Maas weer toeslaat. Ik hoop niet dat het gebeurt. Het trauma van veel Limburgers is groot genoeg. En ik wil mijn herinneringen helemaal niet kwijt.

Donderdag opende elektronicawinkel Saturn. Om zes uur ‘s ochtends stonden ongeveer duizend mensen klaar voor de winkel. Enkele tientallen fanatiekelingen brachten de nacht door op de Oude Markt. Voor Kloeken.nl schreef ik daarover deze column.

Het gezicht naar Saturn

De meeste mensen die vanochtend om zes uur voor de Saturn stonden te wachten op de opening van hun koopparadijs waren nog niet geboren toen in Venlo voor het eerst over de Maasboulevard werd gerept. Een man of 25 stond er gisteravond al. Sommige mensen hechten aan hun nachtrust, anderen aan de kans op een goedkoop Apple-product.

Ik wandelde er vannacht even voorbij. Het had de sfeer van een Oranje-camping. De smeuïge lotsverbondenheid van gezamenlijke waanzin. De superconsumenten knuffelden elkaar warm, dansten, zongen liedjes als ‘Pumping On Your Stereo’ en ‘Coffee And TV’ en dronken troost uit een thermoskan. De verbroedering was groot, tot een uur of half zes. Toen was ieders territorium plotseling heilig. De jongen die kort daarvoor nog zijn bammetje had gedeeld kreeg een elleboog op zijn neus van de vrouw met de jas met opdruk ‘Ik ben toch niet gek!’. De man die de hele nacht trots een bordje vasthield dat hem betitelde als de eerste klant van Saturn werd op het allerlaatste moment afgeleid door de tweede klant, die richting Jodenstraat wees met de tekst: ‘Kijk daar, een vrachtwagen met iPads’. Terwijl de man omkeek gingen de deuren open en werd hij overlopen door de koopgrage hyena’s achter hem. Hij ging uiteindelijk als 126ste naar binnen en kwam een kwartier later naar buiten met een afgeprijsde sapcentrifuge en een geschonden wenkbrauw.

Jarenlang heeft Venlo uitgekeken naar de oplevering van de Maasboulevard, maar hoewel de winkels in het nieuwe centrumgebied vandaag geweldige zaken doen voelt het niet als een lokale feestdag. De Maasboulevard is nog niet klaar. Wat we hebben is een nieuwe winkelstraat. Het woord boulevard suggereert iets breders en een verbinding met het water. Dat is ook de opzet van de Maasboulevard. Onze stad die de Maas zo lang de rug heeft toegekeerd moet de rivier weer aankijken. Het gezicht naar de Maas, met een promenade en een stadspark.

Zover komt het volgend jaar. Tot die tijd keert de stad het gezicht naar Saturn. De superconsumenten kunnen tevreden zijn. Vanavond gaan ze vroeg naar bed, dromen over de gedroomde aanbiedingen die er niet waren.

Ik kwam dankzij mijn stedenboekje uit bij het Flotarium, gelegen aan de Plaza Narcis Oller aan de rand van de wijk Gràcia. In het Flotarium kun je drijven, zweven op het water zoals in de Dode Zee. Dat doe je in een druppelvormige cabine die gevuld is met water en zout. Als je erin ligt doe je de cabine dicht. Binnenin zitten knoppen waarmee je een klein lichtje kunt bedienen en de cabine weer open kunt maken. Je kunt kiezen voor muziek of stilte. Na een uur kom je er ontspannen en vol energie uit, klaar om te verdwalen.

Vanavond gaan we in Barna naar Barça. Een weerzien met Maxwell, hopelijk. Een topper in de Primera Division, dat zeker. De nummer twee tegen de nummer drie. En – zou Pep het weten? – een wedstrijd om de Helmond Cup.

Vannacht gebeurde het reisgenoot Floriaan ook, op weg van Boulevard Culture Club naar het hotel. Een groepje ouwe hoeren – of waren het zakkenrollers verkleed als ouwe hoeren? – blokkeerde de stoep over de hele breedte. Er waren wat duwtjes nodig om ze te passeren. Daarvan hebben ze gebruik gemaakt. Een duwende of afwerende hand let even niet op de spullen in je zakken. Weg telefoon.